Thực tế khi
triển khai các quy định pháp luật về nhà ở xã hội trong thời gian qua
cho thấy, những quy định này chưa thực sự phù hợp với tính chất vùng
miền địa phương.
|
|
| Ảnh minh họa |
Sở Xây dựng TP. Cần Thơ cho biết, Thành phố có 69 dự án khu dân cư và tái định cư, đang tồn kho 1.084 căn nhà và 8.658 lô nền, tổng trị giá 8.962 tỷ đồng. Nhiều dự án xin chuyển sang nhà ở xã hội không được vì diện tích mỗi căn hộ lớn hơn 70 m2, mặc dù giá chỉ 5-7 triệu đồng/m2...
Khoản 1, điều 47 Luật Nhà ở quy định: Nhà ở xã hội tại đô thị phải là nhà chung cư được thiết kế đảm bảo những tiêu chuẩn chung của pháp luật về xây dựng và số tầng theo quy định: Tại đô thị loại đặc biệt phải là nhà 5 hoặc 6 tầng. Tại đô thị loại 1, 2, 3, 4, 5 phải là nhà không quá 6 tầng.
Tại khoản 4, điều 47, Luật Nhà ở quy định: Ngoài các khu vực quy định tại khoản 1 điều này, các khu vực khác có điều kiện thuận lợi về đất đai có thể xây dựng nhà chung cư thấp tầng nhưng phải đảm bảo chất lượng xây dựng tương ứng với nhà cấp ba trở lên và các quy định tại khoản 2 và khoản 3 điều này.
“Quy định này chỉ phù hợp với các đô thị lớn, còn tại hầu hết các địa phương có quỹ đất còn nhiều, người dân chưa có thói quen ở nhà chung cư, thu nhập bình quân của người dân còn thấp hơn so với đơn giá nhà ở xã hội, thậm chí một số nơi đơn giá tính trên m2 sàn nhà xã hội lại cao hơn nhiều so với đất ở”, đại diện Sở Xây dựng tỉnh Vĩnh Phúc cho biết.
Thực trạng tại TP. Cần Thơ cũng đang đặt ra vấn đề cần suy nghĩ. Sở Xây dựng TP. Cần Thơ cho biết, thành phố có 69 dự án khu dân cư và tái định cư, đang tồn kho 1.084 căn nhà và 8.658 lô nền, tổng trị giá 8.962 tỷ đồng. Nhiều dự án xin chuyển sang nhà ở xã hội không được vì diện tích mỗi căn hộ lớn hơn 70 m2, mặc dù giá chỉ 5-7 triệu đồng/m2.
Chưa kể nhà đầu tư không mặn mà với phân khúc này khi còn quá nhiều quy định mơ hồ. Tại khoản 3, điều 45 và khoản 2 điều 49 Luật Nhà ở quy định tổ chức cá nhân phát triển quỹ nhà ở xã hội được Nhà nước miễn trừ tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với đất xây dựng nhà ở xã hội; được miễn, giảm các khoản thuế liên quan theo quy định của pháp luật. Nhà nước miễn tiền sử dụng đất hoặc tiền thuê đất khi giao đất, cho thuê đất đối với các dự án phát triển nhà ở xã hội.
Tuy nhiên nội dung này chưa làm rõ các chi phí cấu thành “tiền sử dụng đất”. Trong khi đó để có quỹ đất sạch, tỉnh phải xuất tiền ngân sách để thực hiện đền bù đất, vật kiến trúc, hoa màu và các khoản hỗ trợ cho dân từ nhiều loại đất mà chủ yếu là đất nông nghiệp, sau đó hình thành quỹ đất sạch để giao lại cho nhà đầu tư xây dựng nhà ở xã hội.
Loại đất ở mới được hình thành này bao gồm 2 loại: Chi phí đền bù đất, vật kiến trúc, hoa màu và các khoản hỗ trợ khác cho dân; chi phí chênh lệch giữa đất nông nghiệp đã được đền bù sang giá trị đất ở (chi phí chuyển mục đích sử dụng đất). Vì vậy cần làm rõ thêm “tiền sử dụng đất” bao gồm cả 2 khoản chi phí này hay chỉ có chi phí chênh lệch giữa đất ở và đất nông nghiệp.
Mới đây tại hội nghị tổng kết thi hành Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh BĐS và Nghị quyết số 19/2008/QH12 của Quốc hội, Bộ Xây dựng kiến nghị bỏ quy định về tiêu chuẩn thiết kế nhà ở xã hội, để giao cho Chính phủ hướng dẫn cho phù hợp với từng thời kỳ. Bộ cũng đề nghị cần bổ sung thêm các quy định như hình thức xây dựng nhà ở xã hội để bán, đối tượng được mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội. Tuy nhiên, bao giờ những khó khăn này mới được giải quyết, trong khi nhà ở xã hội cho các đô thị cấp 1 đến 5 đang là thiết yếu.
Hóa giải tắc nghẽn tình thế này, mới đây trong công văn trả lời Sở Xây dựng tỉnh Bạc Liêu về chủ trương đầu tư xây dựng dự án nhà ở xã hội theo loại hình “nhà liền kề trệt” từ nguồn vốn ngân sách, Bộ Xây dựng cho biết ngày 14/1/2013, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 11/2013/NĐ-CP về quản lý đầu tư phát triển đô thị.
Theo đó, tại khoản 7, Điều 4, Nghị định này quy định: “Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định cụ thể những khu vực được thực hiện chuyển quyền sử dụng đất đã được đầu tư hạ tầng cho người dân tự xây dựng nhà ở theo quy hoạch chi tiết đã được phê duyệt, sau khi có ý kiến thống nhất của Bộ Xây dựng”. Căn cứ vào quy định trên, Ủy ban nhân dân tỉnh Bạc Liêu có thể đề xuất những dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội cụ thể, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương để báo cáo Bộ Xây dựng xem xét, quyết định. Những quy định chưa rõ ràng này sẽ khiến các dự án nhà ở xã hội ra thị trường thêm chậm.