Sáng 23/5, tại hội nghị tổng kết thi hành Luật Nhà ở và Luật Kinh
doanh bất động sản (BĐS), Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trịnh Đình Dũng nhận
xét: Nhiều quy định trong luật hiện hành chưa rõ, cứng nhắc nên không
khả thi (quy hoạch quỹ đất để phát triển nhà ở xã hội, quy định không
được phép bán lại nhà ở xã hội …); một số vấn đề phát sinh trong thực
tiễn nhưng hiện còn thiếu quy định điều chỉnh (về phát triển nhà ở tái
định cư, về huy động vốn dự án nhà ở, phát triển nhà chung cư, giao dịch
nhà ở hình thành trong tương lai…).
Để khắc phục những bất cập trong thực tiễn, giải quyết vướng mắc để
phát triển thị trường BĐS và đảm bảo an toàn pháp lý trong giao dịch,
ông Nguyễn Mạnh Hà (Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường BĐS - Bộ
Xây dựng) cho biết Bộ Xây dựng đã đề xuất một số nội dung cần sửa đổi
Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh BĐS.
 |
|
Tới đây, các bên tham gia giao dịch bất động sản sẽ có cơ chế bảo vệ quyền lợi nhiều hơn theo quy định. Ảnh: HTD |
Theo đó, dự kiến sửa đổi Luật Nhà ở sẽ bổ sung thêm một số quy định về
hình thức giao dịch nhà ở hình thành trong tương lai (chuyển nhượng hợp
đồng mua bán nhà, góp vốn, thế chấp nhà trong các dự án chưa được cấp
giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở…); hình thức huy động tài chính cho
phát triển nhà ở; người Việt Nam định cư ở nước ngoài được phép nhận
chuyển nhượng quyền sử dụng đất ở để xây dựng nhà ở như người Việt trong
nước; tổ chức, cá nhân nước ngoài được mở rộng điều kiện sở hữu nhà ở,
loại nhà sở hữu, mở rộng quyền mua nhà (không chỉ được mua các căn hộ
như hiện nay mà được mua cả nhà biệt thự và nhà ở riêng lẻ…).
Đồng thời, Luật Kinh doanh BĐS cũng sẽ bổ sung thêm quy định về cơ chế
bảo vệ quyền lợi các bên tham gia giao dịch BĐS hình thành trong tương
lai; về xác định quyền sở hữu trong các dự án BĐS có mục đích hỗn hợp và
đa sở hữu… Hiện các dự án có mục đích sử dụng hỗn hợp (nhà ở, văn
phòng, trung tâm thương mại) của nhiều thành phần chủ sở hữu khác nhau
đang lấn cấn. Cần xác định quyền sở hữu đối với từng loại mục đích sử
dụng, quyền sở hữu đối với phần sử dụng chung, làm cơ sở để các chủ sở
hữu thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình.
Bên cạnh đó, theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Trần Nam, sửa đổi Luật
Kinh doanh BĐS lần này sẽ bổ sung cơ chế để bảo vệ việc người dân mua
nhà hình thành trong tương lai, bà con gọi là nhà “trên giấy”. Có thể sẽ
bổ sung quy định về quỹ bảo hiểm hợp đồng mua bán nhà (theo mô hình như
Hàn Quốc). DN dự án BĐS phải trích nộp bảo hiểm huy động vốn khi người
dân góp vốn mua nhà trong dự án sắp xây. Trong trường hợp DN đó phá sản
hoặc tránh né trách nhiệm, tự ý dùng tiền huy động đi đầu tư dự án khác
thì bảo hiểm sẽ bồi thường cho người dân đã mua nhà hình thành trong
tương lai.
|
Hiện nay ở nhiều dự án chung cư,
người dân đã nhận bàn giao nhà cả chục năm nhưng vẫn chưa nhận được giấy
chứng nhận quyền sở hữu (GCN). Khi chưa có GCN thì người dân không thể
giao dịch, mua bán gì đối với căn nhà đó. Bởi lẽ Thông tư 16/2010/TT-BXD
quy định: Nếu đã nhận bàn giao nhà ở từ chủ đầu tư thì phải thực hiện
việc mua - bán nhà ở theo đúng thủ tục quy định của Luật Nhà ở (bên bán
phải có GCN). Nếu chưa nhận bàn giao nhà thì được phép chuyển nhượng hợp
đồng mua bán nhà, chủ đầu tư sẽ xác nhận vào văn bản chuyển nhượng hợp
đồng này.
Như vậy, cùng một căn nhà khi chưa thành hình (chưa bàn giao nhà)
thì người dân được chuyển nhượng, còn khi đã thành hình thì mọi giao
dịch lại bị treo.
- Phóng viên: Thưa ông, tại sao cùng mua nhà “dự án”
chưa được GCN, nếu nhận nhà rồi lại bị vướng thủ tục chuyển nhượng (khó
hơn) so với nhà còn “trên giấy”? Có thể gỡ vướng cho người dân không?
+ Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường BĐS Nguyễn Mạnh Hà:
Chưa có nhà thì họ chỉ chuyển nhượng hợp đồng và sau này khi có nhà rồi
thì vẫn phải làm thủ tục cấp GCN. Đã có quy định về nghĩa vụ của chủ
đầu tư phải làm GCN cho người mua nhà trong thời gian tối đa là 50 ngày
kể từ ngày bàn giao nhà cho bên mua. Nếu người mua đã nhận nhà, trách
nhiệm của chủ đầu tư là phải hoàn tất giấy tờ để đảm bảo quyền sở hữu
cho người mua. Luật đã quy định thủ tục mua - bán nhà thì phải tuân thủ
(phải có GCN), không thể du di. Nếu không có GCN mà vẫn được mua bán hợp
pháp thì nhiều người sẽ chẳng đi làm GCN, cứ giao dịch lằng nhằng như
thế mãi, sẽ tái diễn tình trạng nhà không giấy tờ nhiều hơn, khó quản lý
nổi.
- Nhưng trên thực tế có chủ đầu tư tránh né không làm thủ tục cấp GCN cho người mua, thưa ông?
+ Đó là trách nhiệm của chủ đầu tư, không làm tròn
thì đã có quy định xử phạt rõ ràng. Thậm chí họ sẽ bị chế tài sau này
không cho phép làm chủ đầu tư các dự án mới. Quy định đã có rồi, vấn đề
là thực thi thế nào, có nghiêm không? Không có chế tài thì không quản lý
được.
|