Muốn thị trường bất động sản khởi sắc, phải xác định rõ được cầu ở
đâu và ai mua. Vấn đề của thị trường hiện nay là giải quyết bài toán
cung cầu, tìm đầu ra cho sản phẩm chứ không hẳn là câu chuyện "bơm" bao
nhiêu tiền để phát triển dự án.
Nghịch lý mua chênh nhà giá thấp
Trước bối cảnh thị trường nhà ở phân khúc trung và cao cấp thừa, ế,
giảm giá cũng không có người đoái hoài, nhiều người đã vội suy luận
rằng, bất động sản Hà Nội hết thời mua chênh, người mua phải vất vả đi
đường vòng để tiếp cận sản phẩm. Song, trên thực tế, tình trạng mua bán
chênh BĐS "hot" vẫn tranh thủ mọi lúc, mọi nơi khi có dịp. Trong đó,
cùng với chủ đầu tư, giới đầu cơ, đầu tư hỗ trợ nhiệt tình, đắc lực.
Hiện tượng người mua nhà dự án Đại Thanh phải mất 10-50 triệu tiền
chênh lệch mỗi căn so với giá gốc (khoảng 14 triệu đồng/m2, 600 triệu
đồng/căn); rồi khách hàng và nhà đầu tư đặc biệt quan tâm, săn đón thông
tin chào bán - là trường hợp hy hữu duy nhất xảy ra trên thị trường BĐS
hơn một năm trở lại đây.
Qua "phép thử" trên, không khó để thấy rằng nhà ở giá rẻ tại Hà Nội
vẫn rất thiếu. Việc cung không đủ đáp ứng nhu cầu, tất yếu sẽ dẫn đến
việc mua tranh bán cướp. Điều này, giới bán hàng không hề lơ mơ nhưng
lâu nay, ước vọng, hành động cũng như sự tranh đấu nội tâm của các chủ
đầu tư vẫn luôn quay về việc bán cái mình có, chứ không phải cái thị
trường cần.
Ông Trương Chí Kiên - Phó tổng giám đốc Him Lam Thủ đô, cho rằng, sau
các động thái trên, tự thị trường sẽ điều tiết nguồn cung và tự chủ đầu
tư sẽ biết phải thực hiện phân khúc nào. Vấn đề quan tâm hiện nay chính
là cầu. Lãi suất thấp và tiếp tục xuống nữa thì không còn hấp dẫn với
người gửi tiền. Trong đó, một bộ phận nhà đầu tư luôn xác định các kênh
đầu tư một cách thuần túy là vàng, ngoại tệ, chứng khoán hay là bất động
sản.
Nếu như vàng vẫn đứng lưng chừng ở mức cao trên 40 triệu đồng/lượng
thì chứng khoán lại phụ thuộc rất nhiều vào sức khỏe của nền kinh tế.
Nhiều dự báo nền kinh tế Việt Nam vẫn còn vài năm khó khăn, dẫn đến tâm
lý e ngại khi rót tiền vào kênh này. Riêng BĐS, giá cả tại nhiều phân
khúc đã "xì hơi" đáng kể, do đó không ngạc nhiên khi nhà đầu tư quay lại
thị trường. Tuy nhiên, "bài thuốc" lãi suất giảm, nhiều tháng nay giao
dịch và giá cả BĐS vẫn trơ trơ, nguồn tiền vào thị trường chưa thấy tăm
hơi.
Củng cố điều này, ông Nguyễn Hoàng Nam - GĐ sàn Info thuộc Ocean
Group, cũng thừa nhận, mặc dù có sự biến động của phân khúc nhà ở giá
thấp và trung bình nhưng nhìn chung, thị trường chưa thể đi lên. Thời
gian qua, chưa xuất hiện dòng tiền đầu tư dịch chuyển từ các ngân hàng
sang BĐS, mà chỉ có sự dịch chuyển tiền gửi ngân hàng từ những người cần
mua nhà sang BĐS. Trong khi, dòng tiền của nhà đầu tư mới đáng để thị
trường bật lên.
Chết chìm hay khởi sắc?
Vùng đáy hiện tại của thị trường tiếp tục là khoảng thời gian thanh
lọc, loại thải những doanh nghiệp yếu kém, các nhà đầu tư tay ngang.
Trong quá trình "tiến hóa" ấy, thị trường sẽ ngày càng lành mạnh, có lợi
cho người mua.
Lãnh đạo sàn Info đưa ra một hình dung, ngày trước, chưa có sản phẩm
gì, chủ đầu tư đã bán được hàng. Gần đây là giai đoạn chủ đầu tư phải
làm xong móng, mới được bán hàng. Hiện tại, chủ đầu tư phải làm xong
thô, cất nóc hoặc hoàn thiện sản phẩm. Trong tương lai, người mua chỉ
việc xuống tiền là đã có nhà ở. Lúc ấy, không còn việc chủ đầu tư hỗ trợ
lãi suất cho khách hàng mua nhà như hiện nay. Họ sẽ phải tính đến việc
bán trả góp dài hạn cho người mua. Khi đó, kinh doanh BĐS Việt Nam có
thể coi đã bắt kịp cách thức của các ông trùm BĐS thế giới.
Giải quyết bài toán nguồn cầu, các nhà kinh doanh BĐS khá
thống nhất quan điểm, vấn đề quan trọng của thị trường hiện nay là niềm
tin của người mua. Niềm tin được gây dựng từ cái cụ thể nhất là giá trị
của sản phẩm được đảm bảo, xa hơn nữa đó là tính thanh khoản của thị
trường gắn liền với tình hình kinh tế vĩ mô, chính sách tiền tệ diễn
biến tích cực.
Rất khó để trông chờ một ngoại lực về vốn giải cứu BĐS là nhìn nhận
của TS. Võ Trí Thành - Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu Quản lý Kinh tế
Trung ương. Vị này cho rằng, thời gian qua nợ xấu ngân hàng tăng cao,
trong đó nợ xấu của nhóm 4, nhóm 5, tức là nợ xấu nhất có liên quan rất
nhiều đến thị trường BĐS tăng khá nhanh do tình trạng đóng băng cũng như
xu hướng xấu của thị trường BĐS.
Cách thức để xử lý nợ xấu không phải là cứu thị trường BĐS. Lý do:
thứ nhất định hướng của chúng ta muốn một cách thức phát triển mới hiệu
quả, cho nên không thể chỉ huy thị trường BĐS. Thứ hai, BĐS là thị
trường rất lớn, nếu nói chỉ cứu thôi chắc không đủ nguồn lực.
Tuy nhiên, theo TS.Thành, chúng ta vẫn có những cách làm để đạt hai
mục tiêu, vừa vì tổng thể nền kinh tế để nền kinh tế quay trở lại quỹ
đạo bình thường, hiệu quả để phát triển, vừa giải quyết một phần khó
khăn cho thị trường BĐS.
Cơ hội của thị trường BĐS được vị chuyên gia phân tích: Bằng việc tập
trung giải quyết và xử lý cho được nợ xấu ngân hàng thì một phần rất
lớn là nợ xấu nhất liên quan đến BĐS cũng được giải quyết. Đây là cơ sở
để thị trường BĐS có thể hồi phục dần dần. Song song với đó, những giải
pháp để một số phân mảng của thị trường BĐS phục hồi sẽ kéo theo sự hồi
phục của một số ngành sản xuất kinh doanh của ngành xây dựng.
Minh chứng rõ nhất để cứu BĐS là vừa qua, Chính phủ đã đồng ý giảm
tiền thuê đất, giãn nộp thuế sử dụng đất trong một năm với các chủ đầu
tư khó khăn về tài chính; hỗ trợ một số phân khúc trên thị trường BĐS,
đặc biệt là phân khúc nhà ở giá rẻ dành cho người thu nhập thấp; bắt đầu
cho vay tiêu dùng đối với những khoản mục mà trước đây không khuyến
khích...
Nhờ các biện pháp trên, bản thân khả năng thanh toán, khả năng trả nợ
của thị trường BĐS cũng sẽ tốt lên. Điều này sẽ làm giảm, chậm lại quá
trình tích đọng nợ xấu hay nói cách khác, chúng ta có thêm điều kiện để
xử lý nợ xấu triệt để hơn. Tuy nhiên, theo TS. Thành, việc xử lý nợ xấu
không phải ngày một ngày hai mà với sự khẩn trương, quyết tâm cao, quá
trình này đòi hỏi cũng mất đến vài ba năm. Và từ nay đến lúc đó, vẫn còn
thời gian để thị trường tiếp tục sàng lọc và các nhân tố khỏe mạnh củng
cố hướng đi dài hạn, bền vững cho mình.